Programy rolnośrodowiskowe

Programy rolnośrodowiskowe są zobowiązaniami 5 letnimi. Wyróżniamy następujące programy:

1. Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000 –

Stawka płatności 836 zł/ha/rok.

Wymogi przekrojowe dla wszystkich typów użytkowania:
1) obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej;
2) zakaz: wałowania, stosowania komunalnych osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury gleby, w tym bronowania i przeorywania;
3) zakaz włókowania w okresie od:
a) 1 kwietnia do 1 września na obszarach nizinnych (poniżej 300 m n.p.m.);
b) 15 kwietnia do 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.);
4) zakaz stosowania środków ochrony roślin, z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin (w szczególności – inwazyjnych) z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych);

5) w przypadku użytkowania kośnego, kośno-pastwiskowego lub pastwiskowego (dotyczy niedojadów): zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, powinna ona zostać usunięta z działki rolnej nie później niż do 1 marca kolejnego roku;
6) zakaz tworzenia nowych, rozbudowy, przebudowy i odtwarzania istniejących urządzeń melioracji wodnych, z wyjątkiem przypadków dotyczących dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone przez doradcę rolnośrodowiskowego;
7) zakaz składowania biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu;
8) dopuszczalne jest ograniczone nawożenie do 60 kg N

2. Dopłaty do łąk przyrodniczych, patrz zakładka – Dopłaty do łąk – ekspertyzy botaniczne i ornitologiczne

3. Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych

Stawka dopłaty 2117 zł/ha/rok

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji określonych wymogów obejmujących
w szczególności:
 utrzymanie wielogatunkowych lub wieloodmianowych sadów złożonych z drzew owocowych odmian tradycyjnych jabłoni, gruszy, czereśni, wiśni lub śliw,
 odpowiednie użytkowanie i pielęgnację tych sadów,
 ograniczenie stosowania środków ochrony roślin.
Wsparcie dotyczy istniejących starych sadów, w co najmniej 15 lat po nasadzeniu.

Wymogi:
1) Zachowanie sadu tradycyjnych odmian drzew owocowych, który obejmuje co najmniej 12 drzew:
a) rozmnażanych na silnie rosnących podkładkach,
b) prowadzonych jako pienne drzewa,
c) w wieku od 15 lat,
d) reprezentujących nie mniej niż 4 odmiany lub gatunki;
2) Liczba drzew w przeliczeniu na 1 ha powierzchni sadu jest nie mniejsza niż 90 – przy czym istnieje możliwość uzupełnienia. Uzupełnienia dokonuje się drzewami rozmnażanymi na silnie rosnących podkładkach i prowadzonymi jako pienne drzewa;
3) Co najmniej 75% drzew ma minimalną wysokość pnia 1,20 m (pozostałe 25% drzew, które są niższe są wliczane do obsady);
4) Sad nie jest prowadzony jako uprawa jednorzędowa;
5) Zakaz stosowania środków ochrony roślin, z wyjątkiem dopuszczonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym;
6) Wykonywanie, zgodnie ze wskazaniami doradcy rolnośrodowiskowego, podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie:
a) cięcie formujące i sanitarne drzew oraz prześwietlające nadmiernie zagęszczone korony;
b) usuwanie odrostów i samosiewów;
c) bielenie pni drzew starszych i zabezpieczanie pni młodych drzew przed ogryzaniem przez gryzonie i zającokształtne.
7) Koszenie trawy co najmniej raz w sezonie wegetacyjnym, nie później niż do 31 sierpnia lub wypasanie w okresie wegetacyjnym;
8) Zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (możliwe pozostawienie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi;
9) Obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej.

4. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Dopłata 1411 zł/ha/rok – uprawa rzadkich gatunków, lub

1619 zł/ha/rok – Wytwarzanie materiału siewnego rzadkich gatunków lub odmian roślin.

Maksymalna powierzchnia uprawy danego gatunku lub odmiany 5 ha.

5. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie –

Stawka dopłat: np. rasy bydła mleczne 2738 zł/sz/rok; konie śląskie 5275 zł/sz/rok, świnie 1335 zł/sz/rok.

Płatność przyznawana jest do następujących ras:
1. bydło (wsparcie do samic i samców) – polskie czerwone, białogrzbiete, polskie czerwono-białe, polskie czarno-białe;
2. konie (wsparcie do samic i samców) – koniki polskie, huculskie, małopolskie, śląskie,
wielkopolskie, zimnokrwiste (w typie sokólskim i sztumskim);
3. owce (wsparcie do samic; stawka płatności uwzględnia utrzymanie samców) – wrzosówka, świniarka, olkuska, polska owca górska odmiany barwnej, merynos odmiany barwnej, uhruska, wielkopolska, żelaźnieńska, korideil, kamieniecka, pomorska, cakiel podhalański, merynos polski w starym typie, czarnogłówka, owca pogórza, polska owca górska i białogłowa owca mięsna;
4. świnie (wsparcie do samic i samców) – puławska, złotnicka biała, złotnicka pstra;
5. kozy (wsparcie do samic; stawka płatności uwzględnia utrzymanie samców) – koza karpacka, koza kazimierzowska i koza sandomierska.

6. Bioróżnorodność na gruntach ornych –

Stawka płatności : Wariant 1. Wieloletnie pasy kwietne – 3 501zł/ha/rok.

Najważniejsze wymogi:

– Utrzymanie na gruntach ornych, pasów kwietnych o szerokości od 3 do 9 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha obsianych określonymi w przepisach krajowych gatunkami rodzimych roślin zielnych (gatunki dziko rosnące oraz uprawne), stanowiącymi pożytek dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających lub ptaków. W przypadku utrzymywania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa, odległość między pasami powinna wynosić co najmniej 50 m;

– Wykorzystanie mieszanki złożonej z co najmniej 10 gatunków roślin,

– Wysiew mieszanki w terminie od 15 sierpnia do 31 października (w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania) lub od 1 kwietnia do 15 maja,

– Koszenie 50% powierzchni pasa raz w roku w terminie od 1 września do 31 października; w dwóch kolejnych latach należy pozostawić nieskoszony inny fragment pasa;

– zakaz przyorywania, wypasu, stosowania nawozów itp.

7. Premie z tytułu zalesień i zadrzewień oraz systemów rolno-leśnych

Pomoc przyznawana jest w formie ryczałtu i obejmuje:
 5 letnią premię pielęgnacyjną dla zalesionych gruntów rolnych oraz gruntów zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej, w wysokości od ok. 900 do 1 500 zł/ha rocznie – stawki zróżnicowane zostały w zależności od nachylenia terenu oraz wykorzystania sukcesji naturalnej,
 5 letnią premię dla zadrzewionych gruntów, w wysokości 2 494 zł/ha rocznie,
 5 letnią premię dla gruntów objętych systemami rolno-leśnymi, w wysokości 300 zł/ha rocznie,
 premię zalesieniową – wypłacaną przez 5 lat dla gruntów zalesionych w wyniku sukcesji
naturalnej oraz przez 12 lat dla zalesionych gruntów rolnych, w wysokości 1 438 zł/ha rocznie.